Meerdere experts hebben het kabinet en de Tweede Kamer opgeroepen de regie te pakken om DigiD uit Amerikaanse handen te houden. Bij een gesprek dinsdag in de Tweede Kamer zeiden alle aanwezige experts dat er grote risico's kleven aan de overname van Solvinity, het bedrijf dat ervoor zorgt dat DigiD kan werken. Woensdagochtend volgde er een gesprek met het Amerikaanse bedrijf Kyndryl zelf, dat Solvinity wil overnemen. Kyndryl kon de zorgen bij de Kamerleden over de overname niet wegnemen.
Volgens technologiedeskundige Bert Hubert zou de overheid meer technologische zaken zelf moeten doen. Hij denkt dat DigiD een goed begin hiervoor kan zijn. Dat zou bijvoorbeeld door een staatsbedrijf kunnen, volgens Hubert.
Maaike Okano-Heijmans van instituut Clingendael vindt dat de overheid digitale soevereiniteit voorop moet zetten. "De Amerikanen zetten de continuïteit van dienstverlening op het spel." Ze doelt daarmee op wetgeving die het mogelijk maakt dat de Amerikaanse regering middels sancties digitale dienstverlening die via Amerikaanse bedrijven loopt kan stopzetten. Dat zou ook voor DigiD kunnen gelden als Kyndryl het koopt.
Bijna alle deskundigen en belanghebbenden zeiden dat het risico dat de Verenigde Staten het stilleggen van DigiD als drukmiddel gaan gebruiken reëel is. Algemeen directeur Evelyn Austin van Bits of Freedom noemde de kans dat de VS op grote of kleine schaal gegevens opeist uit DigiD kleiner. Onder meer omdat daar meer juridische stappen voor nodig zijn dan voor het stilleggen van het systeem.
Meerdere uitspraken over het behouden van digitale soevereiniteit konden op goedkeuring rekenen van de aanwezigen op de volle publieke tribune. De belangstelling was zo groot dat er nog twee zalen vol zaten met publiek. Daar werd het gesprek op schermen uitgezonden.
Vertrouwen
Woensdagochtend zijn Tweede Kamerleden in gesprek gegaan met Kyndryl. In dit gesprek legden leidinggevenden van de Nederlandse tak van Kyndryl uit dat er veel maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat de Amerikaanse regering DigiD kan platleggen na de overname.
Ondanks de maatregelen bleven de aanwezige Kamerleden sceptisch. Zo zeiden Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) en Amin el Boujdaini (D66) aan het einde van het gesprek dat er meer waarborgen moeten komen. Kathmann vroeg of het niet mogelijk is om een soort gouden aandeel te maken, waardoor het zeker is dat de diensten die Solvinity verricht voor de overheid onder Nederlandse controle blijven. Solvinity zorgt er onder meer voor dat DigiD werkt.
Het deel van Kyndryl dat Solvinity wil overnemen, is Nederlands. Het is echter een dochteronderneming van het Amerikaanse Kyndryl en Amerikaanse bedrijven kunnen door de regering worden gedwongen om data te delen of diensten te stoppen.
Het managementteam van Kyndryl, bestaande uit drie Nederlanders en een Ier, beantwoordde de vragen van de Kamer door te herhalen welke maatregelen er al zijn genomen. Ze zeiden dat alle verzoeken van overheden om data te delen worden doorgeleid naar klanten en dat technische, organisatorische en juridische maatregelen worden genomen om te voorkomen dat buitenlandse actoren toegang kunnen krijgen tot data.
Kyndryl herhaalde een aantal keer dat er sprake moet zijn van vertrouwen. "Data beschermen is onze kerntaak. Als we dat vertrouwen beschamen, gooien we onze naam en onze markt te grabbel", zei veiligheidsexpert van het bedrijf Conal Hickey.
Bron: ANP