Mensen die een vergoeding ontvangen omdat er fouten zijn gemaakt met hun uitkering voor arbeidsongeschiktheid (WIA), raken daardoor geen toeslagen of andere inkomensafhankelijke regelingen kwijt. Dat meldt het ministerie van Sociale Zaken. De eerste vergoedingen worden naar verwachting in de loop van 2026 uitbetaald.

Het arbeidsongeschiktheidsstelsel is vastgelopen. Doorgaan op dezelfde weg is geen optie. Er zijn dringend ingrijpende aanpassingen nodig in de uitvoering én in wet- en regelgeving. Dat staat in het Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) over de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Dit rapport is op 12 december 2025 aan de Tweede Kamer aangeboden.

Een meerderheid van de zelfstandigen ziet voorlopig af van het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Uit een onderzoek van Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.nl onder ruim 200 zzp’ers blijkt dat 62 procent pas actie onderneemt wanneer de overheid een verplichte AOV invoert, wat naar alle waarschijnlijkheid pas in 2030 zal zijn.

Het wetsvoorstel beperken van de compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid tot kleine werkgevers is naar de Tweede Kamer gestuurd. De ministerraad heeft daarmee ingestemd op voorstel van minister Paul van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Het systeem en de aansturing van de controles op WIA-uitkeringen bij UWV heeft jarenlang tekortgeschoten, zo wijst onderzoek van de Algemene Rekenkamer uit. Dit onderzoek is uitgevoerd op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat de uitvoeringsinstantie en het ministerie blind waren voor de signalen heeft tot tienduizenden verkeerd vastgestelde uitkeringen geleid. 

Uitkeringsinstantie UWV verlengt de beslistermijn voor WIA-beoordelingen en herbeoordelingen met ingang van 2026 tijdelijk van acht naar zestien weken. Het lukt de organisatie al langere tijd niet om mensen die mogelijk arbeidsongeschikt zijn binnen de gestelde termijn duidelijkheid te geven. Dat komt door een aanhoudende toename van beoordelingsaanvragen en een tekort aan verzekeringsartsen.

Het kabinet heeft een aangepast wetsvoorstel voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers voor advies naar de Raad van State gestuurd. Uitvoeringsorganisaties UWV en de Belastingdienst waren kritisch op het oorspronkelijke voorstel, maar de doorgevoerde wijzigingen hebben hun zorgen weggenomen, meldt demissionair minister Paul van Sociale Zaken (VVD).

Het UWV krijgt veel meer tijd om te beslissen in zaken waarin een medisch advies van een verzekeringsarts noodzakelijk is. Dat heeft Rechtbank Rotterdam op 30 juli 2025 geoordeeld in drie zaken.

Het UWV gaat geen geld terugvorderen bij mensen die een te hoge arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben ontvangen door fouten van de uitkeringsinstantie. Dat heeft demissionair minister Van Hijum van Sociale Zaken bekendgemaakt in een brief aan de Tweede Kamer. In 2024 kwam aan het licht dat het UWV bij de vaststelling van WIA-uitkeringen veel fouten heeft gemaakt.