Een verruiming van de leennormen voor huizenkopers is onwenselijk. Maar nu het maximale bedrag beperken dat huizenkopers mogen lenen bij de koop van een woning, is ook niet verstandig. Dat stellen De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in een nieuw rapport. Dat laatste zou het voor starters namelijk nog moeilijker maken om een huis te bemachtigen.
De toezichthouders stellen in het rapport (pdf) al langer dat een verruiming van de leennormen de huizenprijzen verder kan opdrijven. Als mensen meer kunnen lenen, bieden ze volgens DNB en de AFM waarschijnlijk ook meer en gaan ze zo dus hogere schulden aan.
Maar een verkrapping is volgens hen op dit moment ook geen goed plan, ook al is het maximale bedrag dat mensen mogen lenen voor een huis in Nederland relatief hoog. De limiet staat in Nederland nu op 100 procent van de woningwaarde. "Een verlaging van die limiet beperkt weliswaar de risico's voor de financiële stabiliteit, maar zou het nu vooral voor starters nog moeilijker maken."
Door de flink gestegen huizenprijzen hebben starters volgens DNB en de AFM grote moeite om "ertussen te komen" op de woningmarkt. De toezichthouders signaleren dat jonge huizenkopers steeds vaker noodgedwongen maximaal lenen om een huis te kunnen kopen. Ze steken zich ook dieper in de schulden. "En daardoor kunnen ze in de problemen komen als ze hun baan verliezen of veel minder gaan verdienen."
Voor steeds meer huishoudens is het kopen van een huis onbereikbaar geworden, ziet ook het Centraal Planbureau (CPB). Die belangrijke adviseur van het kabinet publiceert dinsdag eveneens een rapport over de woningmarkt (pdf). Inmiddels is bijna een inkomen van twee keer modaal nodig om een doorsnee koopwoning te kunnen kopen, aldus het CPB dat zich baseert op cijfers over 2024. Het verschil tussen de koopprijs en de maximale hypotheek bedroeg in dat jaar gemiddeld een ton. Vooral jonge huishoudens hebben niet zoveel spaargeld om zo'n bedrag bij te leggen.
Om de problemen op de woningmarkt aan te pakken, is het zowel volgens DNB, de AFM als het CPB belangrijk dat er meer woningen worden gebouwd. Daarnaast dringen de organisaties er opnieuw op aan de fiscale voordelen voor de eigen woning af te bouwen. Fiscale voordelen zoals hypotheekrenteaftrek en een laag eigenwoningforfait zorgen eigenlijk alleen maar voor hogere prijzen, stipt het CPB aan. "Afbouw hiervan zou de vraag naar woonruimte kunnen verminderen en zo bijdragen aan een meer toegankelijke koopwoningmarkt."
Bron: AFM/DNB/CPB
Informatiesoort: Nieuws