Het kabinet wil het hoge tarief in box 2 verlagen van 31 naar 29,2 procent. Volgens het CBS kunnen de daardoor mogelijke extra dividenduitkeringen de gemeten inkomensongelijkheid vergroten.¹  Opmerkelijk, want volgens het inkomensbegrip dat het CPB onlangs hanteerde, was winst die nog helemaal niet was uitgekeerd al inkomen van de ondernemer. Twee verschillende definities kunnen statistisch verklaarbaar zijn, maar in het politieke debat worden de uitkomsten vervolgens wel naast elkaar gebruikt. Maar zodra beide uitkomsten in hetzelfde politieke debat worden gebruikt, ontstaat een scheef beeld.

Wie vraagtekens plaatst bij een hogere belasting op vermogen, krijgt al snel te horen dat de oogkleppen af moeten. ¹ Zeker belangenbehartigers van ondernemers zouden alleen het belang van hun achterban willen zien. Maar bij box 2 is het precies andersom. Juist de critici kijken door een statistisch rietje en missen daardoor een groot deel van de belastingheffing.

De kabinetsreactie op het CPB-rapport legt een fundamenteel verschil bloot tussen het CPB, het CBS en het belastingstelsel.

Het Centraal Planbureau (CPB) publiceerde recent het onderzoek 'De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens'. De conclusie kreeg direct brede aandacht: de hoogste inkomens zouden feitelijk een lagere belastingdruk betalen dan middeninkomens. Vooral de top 0,01 procent zou relatief weinig belasting afdragen.

Vorige maand publiceerde columnist Stefan Tax een column met de titel 'Het UBO-register: bezwaren openbaarmaking (nog) niet verdwenen'. Naar aanleiding van lezersreacties heeft de auteur een nieuwe versie gemaakt waarin enkele onduidelijkheden zijn weggenomen. Hierna is de column integraal opgenomen met de toevoegingen en correcties in cursief.

In dit vervolg van mijn beschouwing over de erfbelasting richt ik mij op de vraag in hoeverre de erfbelasting daadwerkelijk bijdraagt aan het verminderen van vermogensongelijkheid.

Sommige fiscale structuren werken met een tweetrapsraket: een eerste stap nu, een vervolg later. Dit opiniestuk is vergelijkbaar. Gezien de omvang en complexiteit van het debat over erfbelasting verschijnt het in twee delen. Dit eerste deel werpt een kritische blik op de erfbelasting zelf en de gevolgen ervan voor belastingbetalers, ondernemers en de economie. Later volgt het tweede deel, waarin ik de relatie behandel tussen erfbelasting en vermogensongelijkheid, evenals de effecten op kapitaalvlucht en de administratieve lasten.

Kent u dat gevoel? Op papier lijkt alles mooi geregeld, maar in de praktijk blijkt het een doolhof van onwerkbare regels en kleine lettertjes. Dat is precies wat er aan de hand is met de belastingheffing in box 3. Ondanks meerdere waarschuwingen van de Hoge Raad blijft de wetgever halsstarrig vasthouden aan een systeem dat niet eerlijk is en juridisch op drijfzand staat.