De explosieve toename van zogenoemd 'AI-kapitaal' zal ervoor zorgen dat minder arbeid nodig is voor dezelfde winst, waardoor de belastinginkomsten uit arbeid zal afnemen. Dat, terwijl een groter deel van de belastinggrondslag zal bestaan uit moeilijk te belasten, zeer mobiele winsten. Dat zet het belastingstelsel onder druk, stelt Barbara Baarsma in een in het Economievakblad ESB gepubliceerd artikel.
Lonen onder druk
Het meest directe effect van kunstmatige intelligentie op ons land betreft de loon- en inkomstenbelasting. Deze belastingbasis, die goed is voor vrijwel de helft van de totale belastingopbrengsten (nog vóór de sociale verzekeringspremies), zal eroderen vanwege geleidelijke arbeidsverdringing met structurele loondruk.
Dat betekent dat minder uren betaalde menselijk arbeid nodig zijn en dat lonen onder druk komen te staan. De loonsom zal dan structureel achterblijven bij de economische groei.
Uitholling winstbelasting
Ook de gevolgen voor de venootschapsbelasting zullen merkbaar zijn: "Het gevolg is dat winsten zich concentreren bij partijen die de modellen en de onderliggende infrastructuur bezitten – doorgaans een beperkt aantal grote technologiebedrijven met vestigingen in fiscaal gunstige jurisdicties waar winsten heen kunnen worden verschoven.", aldus de auteur.
AI-kapitaal is bij uitstek geschikt voor dit soort belastingconstructies. Een model is namelijk immaterieel en bestaat uit niet meer dan een verzameling gewichten en parameters, die op elke server ter wereld gedraaid kunnen worden.
Waarderingsproblematiek
Daarnaast is de waardering lastig in te schatten en kunnen zij makkelijk verplaatst worden. AI-kapitaal wordt dan ook in de huidige praktijk vaak onder goodwill geboekt of wordt direct ten laste van het resultaat gebracht, hetgeen fiscaal nauwelijks zichtbaar is.
Lees het volledige artikel op de website van de ESB.
Bron: Economievakblad ESB
Informatiesoort: Nieuws
Rubriek: Inkomstenbelasting, Vennootschapsbelasting, Belastingrecht algemeen