In het commissiedebat over de Belastingdienst plaatsten Kamerleden vraagtekens bij de keuze om een Amerikaans bedrijf het IT-systeem voor de omzetbelasting te laten beheren. Daarbij vroeg de Kamer zich af in hoeverre geborgd wordt dat de Amerikaanse overheid niet bij de gegevens van Nederlandse belastingplichtigen kan komen. Ook wilden de Kamerleden weten hoe de keuze voor een Amerikaanse aanbieder zich verhoudt tot de afspraak uit het coalitieakkoord dat “digitale autonomie het uitgangspunt [moet] zijn voor de overheid”.

De politieke weerstand tegen het gebruiken van Amerikaanse software voor gevoelige processen en gegevens neemt steeds meer toe. In 2025 werd – door het vorige kabinet – besloten om bij de kantoorautomatisering bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen gebruik te gaan maken van de Microsoft 365-werkomgeving. Kathmann (GL-PvdA), El Boujdaini (D66) en Dassen (Volt) stelden daarover afgelopen december schriftelijke vragen. Concreet zijn ze benieuwd of er voldoende is gekeken naar Europese alternatieven en of de belastingdata ook in het geval van politieke druk beschermd blijven. Daarop antwoordde toenmalig staatssecretaris Heijnen (Fiscaliteit) dat er “geen volledig geïntegreerd Europees alternatief is” en dat deze risico’s zijn meegewogen.

Digitale soevereiniteit

In het commissiedebat over de Belastingdienst uitten de Kamerleden hun zorgen over de keuze om voor het nieuwe btw-systeem een Amerikaanse aanbieder te kiezen. Oosterhuis (D66) wilde weten of het definitieve besluit pas genomen wordt zodra de restrisico’s aanvaardbaar zijn. Van Eijk (VVD) wilde weten hoe geborgd wordt dat er geen ‘remote toegang’ is en er alleen gewerkt wordt met personeel dat buiten de Amerikaanse jurisdictie valt. Stultiens (GL-PvdA) vroeg of het onderhoud van gevoelige digitale infrastructuur niet altijd door de Belastingdienst zelf gedaan moet worden én of het mogelijk is om dit vanuit Nederland te doen.

Staatssecretaris Eerenberg (Financiën) had voorafgaand aan het debat schriftelijk benadrukt dat de modernisering van de IT-systemen voor de omzetbelasting niet langer kan wachten. Ook is de opdracht gegund op basis van een zorgvuldige aanbestedingsprocedure, op een moment dat de geopolitieke situatie anders lag. In het debat vulde Eerenberg daarop aan dat het beëindigen van het contract met de Amerikaanse leverancier de staat € 200 miljoen zal kosten. In dit licht wil hij kijken of de risico’s met mitigerende maatregelen weggenomen kunnen worden. Op verzoek van de Kamer zal een onafhankelijke partij de risico’s en de aanvaardbaarheid daarvan beoordelen. De uitkomsten worden uiterlijk in juni met de Kamer gedeeld.

ICT en personeel

De belangrijkste onderwerpen – naast de digitale autonomie van de Belastingdienst – tijdens het debat waren de huidige situatie ten aanzien van de ICT en het personeel bij de Belastingdienst en de fiscale rechtsbescherming. Oosterhuis (D66) wilde weten wanneer de ICT-systemen een grote hervorming toestaan. Van Eijk (VVD) vroeg de staatssecretaris of de planning voor de uitfasering van Cool:Gen richting 2027 nog steeds haalbaar is én welke risico’s er zijn voor de continuïteit van de uitvoering. De staatssecretaris gaf aan dat het vervangen van Cool:Gen grotendeels volgens schema gaat, maar dat een aantal projecten vertraging heeft opgelopen. De Kamer ontvangt op korte termijn meer informatie.

Ten aanzien van het personeel bij de Belastingdienst waren de Kamerleden vooral benieuwd naar het verloop onder de medewerkers, in hoeverre het lukt om nieuwe medewerkers te werven en de medewerkers – onder andere via interessante opleidingen – ook te behouden. De staatssecretaris gaf aan dat er een nieuwe aanpak is om ziekteverzuim te voorkomen én dat de instroom overeenkomt met de uitstroom. Volgens de staatssecretaris lukt het de Belastingdienst om genoeg goede medewerkers te werven. Ondanks de zorgen vanuit de Belastingdienst over het afnemende aantal fiscalisten, is het de verwachting – en ambitie – dat de Belastingdienst een aantrekkelijke werkgever kan blijven.