De Kamerleden wilden in dit eerste debat enerzijds horen waar de Staatssecretaris van Financiën, Eerenberg (D66), zelf de komende periode op wil focussen. Anderzijds gaven de Kamerleden hun eigen prioriteiten en inhoudelijke wensen mee aan de staatssecretaris, die in het debat benadrukte op basis van “samenwerkings-dualisme” met de Kamerleden samen te willen werken aan al deze dossiers.

Het grote aantal onderwerpen dat steevast bij de fiscale debatten op de agenda staat is vanuit de Kamer ook een punt van zorg. Kamerleden hebben in een commissiedebat beperkte spreektijd en daardoor is er onvoldoende tijd om alle onderwerpen voldoende aandacht te geven. Ondanks de tientallen onderwerpen op de agenda in dit debat, ging de meeste aandacht naar de dossiers box 3, autobelastingen, suikerbelasting en de stelselhervorming. Op dit moment verkent de Kamer of het mogelijk is om vaker – en meer themagewijs – te debatteren over de fiscaliteit. Daardoor moet er voldoende ruimte komen om alle dossiers inhoudelijk te kunnen behandelen.

Box 3

In het debat uitten de Kamerleden hun irritatie en verwondering over de ontwikkelingen rondom het nieuwe box 3-stelsel. De staatssecretaris had de Kamer al geïnformeerd dat de aankondiging van minister Heinen (Financiën) dat de Wet werkelijk rendement box 3 “terug naar de tekentafel” zou gaan, te ‘enthousiast’ was. Op dit moment kijkt het Ministerie van Financiën naar opties om het huidige wetsvoorstel te verbeteren. Daarbij wordt vooral gekeken naar de voorstellen die de oppositie in de Tweede Kamer eerder al voorstelde: een achterwaartse verliesverrekening. Ook wordt er gekeken naar de definitie van start- en scale-ups die in aanmerking komen voor de vermogenswinstbelasting.

Ten aanzien van de autobelastingen stonden twee thema’s centraal. Allereerst de brandstofprijzen waarvoor de van de PVV afgesplitste Markuszower een fiscale korting wil bieden. In zijn ogen moet een deel van de hogere btw-opbrengsten op brandstof terug naar de automobilist. De rest van de Kamer benadrukte liever even te kijken hoe de situatie zich ontwikkelt en geen overhaaste besluiten te willen nemen. Daarnaast was er aandacht voor de pseudo- eindheffing over lease-auto’s en de ongewenste bijeffecten daarvan. Van Eijk (VVD) en Van Dijk (CDA) noemden als voorbeelden de leenauto’s van autogarages en lesauto’s, die vaak niet elektrisch zijn.

Suikerbelasting

De Kamerleden stonden in het debat ook uitgebreid stil bij het plan uit het coalitieakkoord om een suikerbelasting te introduceren. Twee vragen stonden daarbij centraal. Allereerst de vraag hoe dit plan zich verhoudt tot de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken – waarbinnen gewerkt wordt aan een tariefdifferentiatie op basis van het suikergehalte. De nieuwe suikerbelasting moet geen vertraging opleveren in dat dossier. De tweede vraag is welk beleidsdoel prevaleert. Als dit type ‘ontmoedigingsbelasting’ succesvol blijkt, dan leidt dit tot steeds minder belastingopbrengsten. In de financiële paragraaf bij het coalitieakkoord blijven deze belastingopbrengsten echter constant in de toekomst.

Staatssecretaris Eerenberg toonde in zijn eerste commissiedebat met de Tweede Kamer dat hij de verschillende dossiers op hoofdlijnen al goed begrijpt én over politiek vernuft beschikt. Richting de Kamerleden was hij complimenteus én benadrukte hij open te staan voor samenwerking met alle partijen. Ook gaf hij aan dat er op veel onderwerpen inmiddels voldoende rapporten en opties op tafel liggen om keuzes te kunnen maken. Daarbij is het de vraag of het hem lukt om draagvlak te vinden voor de grote en moeilijke keuzes ten aanzien van het nieuwe belastingstelsel en de fiscale regelingen. In de komende maanden informeert Eerenberg de Kamer per brief over de koers en voortgang ten aanzien van de openstaande fiscale dossiers.