Op uitnodiging van GL-PvdA sprak Zucman ook met de Tweede Kamer over zijn voorstel om een minimumbelasting van 2% over het vermogen boven de € 100 miljoen te introduceren. Een aantal Kamerleden is gecharmeerd van dit voorstel en wilde tijdens het gesprek met Zucman weten in hoeverre deze voorstellen juridisch haalbaar zijn en in Nederland gerealiseerd kunnen worden.

In zijn gesprek met de Tweede Kamer gaf Zucman aan dat het vermogen van miljardairs nog nooit zo groot is geweest en dat deze vermogens zeer snel groeien. Een belangrijk punt van zorg vanuit Zucman zijn de democratische implicaties hiervan. Een concentratie van extreme rijkdom leidt tot ongekende invloed voor de bezitters ervan. Daarnaast wijst Zucman op de grote ongelijkheid. De superrijken kunnen in tegenstelling tot ‘gewone mensen’ vermogen opbouwen zonder daarover belasting te betalen, omdat de waarde van hun vermogen toeneemt zonder (op papier) inkomsten te hebben genoten. Dit leidt, aldus Zucman, tot een gemiddelde belastingdruk van slechts 17%.

Woonplaatsbeginsel

Het advies van Zucman aan de Kamerleden was tweeledig. Allereerst was het advies om met een nationale vermogensbelasting de vermogens boven de € 100 miljoen met 2% te belasten. In het gesprek benadrukte hij dat dit een minimumbelasting zou moeten zijn, om te voorkomen dat de superrijken fiscale constructies gebruiken om niet of te weinig belasting te betalen. Betaalde belastingen kunnen van deze vermogensbelasting worden afgetrokken. Het tweede advies was om het woonplaatsbeginsel aan te passen. Waarom stoppen Europese landen met belastingheffing op het moment dat superrijken naar het buitenland verhuizen? Zucman vindt het verstandiger om superrijken nog een aantal jaar te blijven belasten in het land waar ze rijk zijn geworden.

Stultiens (GL-PvdA) wilde van Zucman weten hoe een vermogensbelasting juridisch houdbaar kan worden vormgegeven en waarom zijn voorstel de reeds betaalde belastingen vrijstelt. Zucman gaf daarop aan dat zijn voorstel geen extra belasting op vermogen is, maar een waarborg dat ook de superrijken belasting betalen. In zijn ogen zouden ‘mensen die normaal belasting betalen zich niet aangevallen moeten voelen door dit voorstel’. Daarbij geeft hij aan dat een hoge vrijstelling en een laag tarief het voorstel juridisch sterker maken. In reactie op Bushoffs (GL-PvdA) suggestie om alle staatsburgers te belasten, benadrukte Zucman aan geen oneindige citizenship-based- taxation zoals in de V.S. te willen.

Politieke (on)haalbaarheid

Oosterhuis (D66) wilde weten waarom er nog vrij weinig is gedaan met Zucmans voorstellen in de afgelopen jaren en welke stappen Nederland zou kunnen zetten. Hoogeveen (JA21) vroeg zich af of Zucman de beoogde opbrengsten van zijn minimumvermogensbelasting niet stevig overschat.

In de beantwoording van deze vragen gaf Zucman aan dat de opbrengsten afhangen van de wijze waarop deze belasting wordt vormgegeven en dat individuele landen deze kunnen invoeren. Ook benadrukte hij dat onderzoek aantoont dat een minimumbelasting voor miljardairs zeer populair is bij de bevolking. In dit licht hoopt hij dat Nederland een van de koplopers wil worden.

De voorstellen van Zucman sluiten naadloos aan bij de ambities vanuit GL-PvdA en hebben de interesse vanuit D66. Maar het is de vraag in hoeverre deze voorstellen politiek haalbaar zijn. De tegenstanders van Zucmans voorstellen wijzen erop dat de (super)rijken in de praktijk veel meer belasting betalen, dat het belasten van vermogen in plaats van vermogensopbrengst onwenselijk is en dat ze vrezen dat het tarief omhoog gaat zodra de belasting eenmaal is ingevoerd. Zucman zelf benadrukte dat dit allemaal geenszins de bedoeling is: ‘zijn’ minimumbelasting is louter een waarborg voor een gelijkwaardige belastingdruk voor superrijken.