Afgelopen week debatteerden de Kamerleden met staatssecretaris Palmen (Toeslagen) over eerdere berichten in de media dat de Dienst Toeslagen bewust informatie niet verstrekte waar toeslagenouders recht op hebben. Daarbij wilde de Kamer uitleg van de staatssecretaris over deze werkwijze en in hoeverre de ouders alle relevante stukken nu wel (kunnen) krijgen. Ook uitten de Kamerleden – wederom – hun frustraties en zorgen over het verloop van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag. Iedereen is van mening dat het herstel veel te lang duurt.

Afgelopen januari maakte het dagblad Trouw bekend dat de Dienst Toeslagen bewust informatie heeft achtergehouden voor slachtoffers van de toeslagenaffaire en hun advocaten. Daarbij gaat het om de informatie op basis waarvan toeslagenouders in het verleden het stempel ‘opzet / grove schuld’ hebben gekregen. In een intern memo van de Dienst Toeslagen, verkregen via de Wet open overheid, staat dat “vanwege een interne werkafspraak (…) worden eventueel aanwezige informatie/stukken niet verstrekt aan UHT. Dit komt in conflict met wettelijke verplichtingen om stukken die ten grondslag liggen aan besluiten te verstrekken.” Dit memo – van september 2025 – adviseert om de stukken wél te gaan delen.

Interne werkafspraak

In het debat waren de belangrijkste vragen vanuit de Kamer: wat was de status van deze interne werkafspraak? Werd deze wel of niet toegepast én in hoeverre was de staatssecretaris hiervan op de hoogte? Westerveld (GL-PvdA) wees daarbij op een aantal tegenstrijdigheden in de informatie die staatssecretaris Palmen eerder schriftelijk met de Tweede Kamer had gedeeld. Daarin stond dat de werkafspraak is aangepast én dat Dienst Toeslagen zich altijd aan de wet heeft gehouden. Ook schreef de staatssecretaris dat het memo niet ter besluitvorming was voorgelegd, terwijl uit een meegestuurde tijdslijn bleek dat dit wel het geval zou zijn.

Staatssecretaris Palmen benadrukte tijdens het debat dat de Dienst Toeslagen zich aan de wet houdt, maximaal transparant is én de informatie levert die nodig is. Daarbij gaf ze aan dat ook de uitkomst van de beoordeling ‘opzet / grove schuld’ – of in ieder geval een schermafbeelding van de uitkomst – standaard in het ouderdossier zit. Ook kunnen de ouders desgewenst een gerichte set met nadere stukken ontvangen. Daarmee is de interne werkafspraak in de praktijk ingehaald door het ouderdossier. Ten aanzien van het memo gaf Palmen aan dat “hoe vervelend het ook is” het niet meer dan “een discussiestuk” was, dat ze zelf voor het eerst via de sociale media heeft gezien.

Toegang tot stukken

De Kamerleden gaven tijdens het debat aan dat de antwoorden van de staatssecretaris niet in lijn zijn met de signalen die ze vanuit toeslagenouders en hun advocaten ontvangen. Die laten weten dat sommige ouders nog helemaal geen informatie hebben ontvangen. Ook de schermafbeelding met de beoordeling ‘opzet / grove schuld’ hebben niet alle ouders gekregen. In dit licht hebben Van Dijk (CDA) en Van Eijk (VVD) een motie ingediend om “een kleine slagvaardige commissie in te stellen waar belanghebbenden bij terechtkunnen wanneer stukken ontbreken die minimaal noodzakelijk zijn”. Staatssecretaris Palmen staat hier positief tegenover, mits het niet tot een extra loket zal leiden.

In het debat benadrukten de Kamerleden dat de hersteloperatie toeslagen al meer dan vijf jaar duurt en dat de ouders – in de woorden van Ergin (Denk) – “zelfs bij hun herstel moeten knokken tegen de overheid”. Dijk (SP) bracht daarbij in herinnering dat toenmalig staatssecretaris Snel in 2019 al had beloofd dat alle toeslagenouders hun dossiers zouden ontvangen. Net zoals in alle vorige debatten over de hersteloperatie zochten de Kamerleden naar opties om het herstel te versnellen en knelpunten weg te nemen. Daarover spreken de staatssecretaris en de Kamerleden verder in het commissiedebat over de hersteloperatie kinderopvangtoeslag op 19 maart a.s.