De Belastingdienst is recent gestuit op een datakluis met 64 miljoen bestanden die niet zijn onderzocht toen de parlementaire enquêtecommissie in het kader van de toeslagenaffaire verzocht om informatie. Dat meldden staatssecretarissen Eelco Eerenberg (Financiën, D66) en Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos). De dataverzameling is in 2019 apart gezet en wordt nu onderzocht. De Tweede Kamer is zeer ontstemd en wil opheldering.
De bestanden kwamen boven water tijdens werkzaamheden in 2025 bij de Belastingdienst. Wat voor soort informatie de bestanden bevatten, is nog niet bekend. Via steekproeven bleek dat in de kluis bestanden zitten die onderdeel hadden moeten zijn van de informatie die is aangeleverd tijdens de parlementaire enquête. Dit kan ook gelden voor andere grote dossiers binnen de Belastingdienst.
De beide bewindspersonen "betreuren ten zeerste" dat de informatie zo lang buiten zicht is gebleven en niet aan de Tweede Kamer is geleverd. "Het staat als een paal boven water dat dit nooit had mogen gebeuren", schrijven ze in een Kamerbrief. Als blijkt dat bestanden nu alsnog openbaar moeten worden, gaat dat zo snel mogelijk gebeuren, beloven de bewindslieden.
De parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening deed van 2021 tot 2024 onderzoek naar de totstandkoming van het beleid om fraude aan te pakken. De afhandeling van het herstel voor de toeslagenouders, die slachtoffer zijn geworden van de strenge fraudeaanpak, duurt al jaren.
Was het falen?
De Tweede Kamer is zeer ontstemd over de ontdekking van de datakluis. Onder meer de regeringspartijen D66, CDA en VVD hebben daar in een debat met Palmen opheldering over gevraagd. "Dat belangrijke informatie niet is meegenomen in parlementaire onderzoeken, had nooit mogen gebeuren", zei VVD-Kamerlid Wendy van Eijk. Zij noemde de gang van zaken "zeer ernstig". CDA'er Inge van Dijk wees erop dat het bestaan van de datakluis al veel langer bekend was. Zij wil weten waarom de Kamer niet meteen is geïnformeerd. "Was het een bewuste keuze of was het falen?"
De oppositie vertrouwt er evenmin op dat de datakluis per ongeluk buiten beeld is gebleven. DENK-Kamerlid Dogukan Ergin sprak van een "digitale doofpot". Nicole Moinat van de Groep Markuszower vroeg het kabinet nog voor het meireces, dat volgende week begint, volledig openheid van zaken te geven. Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) zei de roep om opheldering volledig te steunen maar vroeg zich hardop af of dat wel haalbaar is.
Van Dijk stelde voor het onderzoek naar de inhoud van de datakluis aan te merken als een groot project. Dat zou betekenen dat het kabinet de Tweede Kamer veel vaker en uitgebreider moet informeren over de voortgang. Zij kreeg daarbij bijval van SP-voorman Jimmy Dijk.
Bron: Ministerie van Financiën
Informatiesoort: Nieuws
Rubriek: ICT, Toeslagen en zorgverzekeringswet