Experts uit de adviespraktijk, het RB, de NOB en de Orde van Advocaten, wetenschappers en relevante overheidsinstanties benadrukten tegenover de Kamerleden van de commissie Financiën dat het belastingstelsel te omvangrijk en complex is geworden waardoor het zelfs voor fiscalisten soms onduidelijk kan zijn. Daarnaast riepen alle experts de Kamer op om met name de toegang tot fiscale rechtshulp voor zowel burgers als ondernemers te verbeteren. Fiscaal adviseurs kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.

Fiscale rechtsbescherming en fiscale rechtshulp staan sinds het toeslagenschandaal hoog op de politieke agenda. Eind 2024 publiceerde de Bond voor Belastingbetalers een onderzoek waaruit bleek dat de beschikbaarheid van hulp rondom belastingen en toeslagen sterk afhankelijk is van een woonplaats en dat het lastig is om fiscale rechtshulp te vinden. Sindsdien zijn er twee dingen gebeurd. De Belangenbehartiger voor belastingplichtigen en toeslaggerechtigden (Bbt) is gestart. Daarnaast heeft de Kamer de staatssecretaris gevraagd om te komen met een handvest met de rechten van belastingplichtigen en toeslaggerechtigden. Het is nu de vraag of deze verbeteringen voldoende zijn of dat er aanvullend beleid moet komen.

Fiscaal adviseurs

In het rondetafelgesprek kwamen twee relevante punten naar voren: dat (laagdrempelige) fiscale rechtshulp onvoldoende beschikbaar is; en dat het mandaat van de Belangenbehartiger eigenlijk niet toereikend is. Alle uitgenodigde experts benadrukten dat zowel de beschikbaarheid als de toegankelijkheid van de fiscale rechtshulp verbeterd moet worden. Daarbij vroeg Diane van Hout (UvT) zich hardop af in hoeverre het wenselijk is dat de betaalbare fiscale rechtshulp grotendeels steunt op de bereidheid en beschikbaarheid van fiscale studenten via rechtswinkels. In dit licht waren alle experts het erover eens dat fiscaal adviseurs zouden moeten kunnen ondersteunen op basis van een toevoeging voor rechtsbijstand.

In 2025 werd een motie van Krul (CDA) aangenomen waarin het kabinet werd opgeroepen om te kijken naar een uitbreiding van de toevoeging voor rechtsbijstand naar fiscaal adviseurs. In de ogen van het vorige kabinet was deze uitbreiding echter niet nodig, omdat meerdere organisaties – naast de Belastingdienst – hulp kunnen bieden. Tegelijkertijd wordt aangegeven dat het stelsel al de ruimte biedt om onder voorwaarden toevoegingen voor rechtsbijstand te kunnen verstrekken aan belastingadviseurs. Alle deskundigen benadrukten dat fiscaal adviseurs een bijdrage kunnen leveren aan toegankelijke rechtshulp als ze voor de ondersteuning van belastingplichtigen een toevoeging mogen aanvragen. Stichting Ondersteuning Fiscale Rechtshulp (SOFIR) kan hierbij een belangrijke rol spelen.

Belangenbehartiger

De aanwezige wetenschappers waarschuwden dat de Belangenbehartiger momenteel niet de juiste bevoegdheden heeft om effectief te kunnen zijn. Daarbij worden een aantal knelpunten ervaren. Allereerst mogen hulpbehoevenden niet bij de Belangenbehartiger aankloppen, maar komt een burger daar terecht via een intermediair of een bestuursorgaan. Daarmee is het geen effectieve eerstelijnshulp. Ook zien de experts dat de bevoegdheden van de Belangenbehartiger te veel zijn ingeperkt. Het was oorspronkelijk de wens van de Tweede Kamer dat dit instituut een brede rol zou krijgen en buiten de formele regels om tot oplossingen zou moeten kunnen komen. In de ministeriële regeling tot oprichting van de Belangenbehartiger is deze mogelijkheid toch niet opgenomen.

Het rondetafelgesprek heeft laten zien dat er nog veel moet gebeuren ten aanzien van de fiscale rechtsbescherming én dat de toegang tot fiscale rechtshulp verbeterd kan worden. Daarbij is het nu aan de Kamerleden om, indien ze het eens zijn met de deskundigen, concrete verbeteringen af te dwingen. Het is daarbij positief dat zowel de toevoeging voor rechtsbijstand voor fiscaal adviseurs als het verruimen van het mandaat van de Belangenbehartiger relatief eenvoudig te realiseren zijn.