Het pakket Belastingplan 2027 en de novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3 zijn door de Tweede Kamer aangenomen.

Het pakket Belastingplan 2027 en de novelle uitbreiding vermogenswinstbelasting box 3 zijn door de Tweede Kamer aangenomen. Na maanden van onzekerheid over het politieke draagvlak voor de fiscale plannen van het kabinet, is het D66 en CDA gelukt om een centrumlinkse meerderheid te vinden voor het Belastingplan 2027. De overige fiscale wetsvoorstellen werden met steun van o.a. JA21, SGP en CU aangenomen. In aanloop naar het afrondende debat en de stemming over het pakket Belastingplan 2027 was via de media al aangekondigd dat de coalitiepartijen mogelijk verdeeld zouden stemmen indien het aangepaste amendement van PRO en Volt – wat onderdeel was van het akkoord met D66 en CDA – werd aangenomen.

Het kabinet en de coalitiepartijen hoopten tijdens de behandeling van het pakket Belastingplan de steun vanuit een brede meerderheid in het parlement te vinden. Het werd echter snel duidelijk dat dit niet realistisch was. JA21, SGP en BBB trokken samen op ten aanzien van de behandeling van de fiscale plannen en stelden daarbij verregaande eisen voor hun politieke steun. Niet alleen in de fiscale dossiers, maar ook op gebied van stikstof, migratie en medische ethiek probeerden deze partijen wijzigingen te realiseren – die grotendeels onverenigbaar waren met de ambities van het kabinet. Daarmee overspeelden deze centrumrechtse partijen hun hand ruimschoots.

Amendement Klaver-Dassen

Klaver (PRO) en Dassen (Volt) lieten al vroeg tijdens de behandeling van het Belastingplan weten samen op te trekken en de fiscale plannen alleen te kunnen steunen indien de lastenverhoging op arbeid verlaagd zou worden ten koste van een lastenverhoging op vermogen. In dit licht stelden ze aanvankelijk voor om ‘schenken op papier’ binnen de erf- en schenkbelasting tegen te gaan, de “grens voor lenen uit de eigen vennootschap te verlagen tot €17.500” en ook de vrijstelling voor eigenwoningschulden af te schaffen. Ook stelden ze een verhoging van het toptarief in box 2 – van 31% naar 33% – voor en wilden ze een toptarief in box 3 introduceren.
Het uiteindelijk – in overeenstemming met D66 en CDA – aangenomen amendement is zeer sterk gewijzigd ten opzichte van het eerste voorstel vanuit PRO en Volt. Concreet zijn het lenen uit de eigen vennootschap en de tariefsverhoging in box 2 geschrapt. In plaats hiervan worden “de schijfgrenzen in box 2 en de erf- en schenkbelasting voor vijf jaar niet [geindexeerd]” en komt er een “later in te vullen taakstelling in het brede vermogensterrein”. Daarnaast worden ‘schenkingen op papier’ in de erf- en schenkbelasting tegengegaan en wordt een ‘miljonairsbelasting’ ingevoerd, bestaande uit een toptarief in box 3 “van 38,5% met een aanvangspunt van €60.000 rendement per jaar”.

Politieke situatie

Het politieke akkoord tussen D66, CDA, PRO en Volt is zorgvuldig uitgebalanceerd. Tegenover de hiervoor genoemde lastenverzwaringen staan een verlaging van het reguliere tarief in box 3 van 36% naar 35,5%; de tarieven in box 1 stijgen bovendien minder dan eerder was voorgesteld. Dit toont in mijn ogen bovenal aan dat de centrumlinkse oppositie zich constructief heeft opgesteld en – anders dan de ‘rechtse’ oppositie – niet heeft geprobeerd om het onderste uit de kan te krijgen. De budgettaire impact van deze wijzigingen blijft daarmee redelijk beperkt. Uiteindelijk wordt het Belastingplan hiermee voor € 1 miljard verbouwd, om € 879 miljoen lastenverlichting in box 1 te realiseren.

In de derde termijn van het plenaire debat over het pakket Belastingplan benadrukten de ‘rechtse’ oppositiepartijen dat deze aanpassingen het ondernemersklimaat zullen schaden. Na afloop was de VVD – eerst alleen en daarna binnen het kabinet – in crisisberaad over de toekomst van het kabinet naar aanleiding van deze afgestemde en inhoudelijk beperkte aanpassingen in het Belastingplan. Het toont dat niet de fiscale inhoud maar de wens vanuit de ‘rechtse’ partijen om niet met ‘linkse’ partijen samen te werken centraal stond bij dit Belastingplan. Met oog op beleidszekerheid en het ondernemersklimaat is het te hopen dat deze mentaliteit niet de overhand krijgt.

Informatiesoort: Parlementair

32