In een commissiedebat over ‘betaalbare energierekeningen voor huishoudens’ met de Minister van Klimaat en Groene Groei wilde de oppositie weten wat het kabinet concreet gaat doen om de impact van de energiecrisis te beperken. Daarbij dachten de Kamerleden vooral aan fiscale oplossingen. Denk aan het herinvoeren van de salderingsregeling op zonnepanelen en het verlagen van de energiebelasting. Minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) kon in het debat hierover niets toezeggen. Het kabinet werkt aan mogelijke maatregelen en zal de Kamer deze maand nog informeren.

De gestegen energiekosten zijn op dit moment het belangrijkste politieke onderwerp en staan sinds het begin van de oorlog in Iran centraal in de meeste debatten in de Tweede Kamer. Het gaat enerzijds over de zorgen ten aanzien van de beschikbaarheid van met name brandstoffen en de grondstoffen voor de (chemische) industrie. Anderzijds gaat het over de impact van de hogere prijzen op het concurrentievermogen van bedrijven en de koopkracht van burgers. In de ogen van de oppositie doet het kabinet te weinig om deze gestegen kosten te verminderen. Het kabinet laat herhaaldelijk weten geen overhaaste beslissingen te willen nemen.

Salderingsregeling

In het commissiedebat over betaalbare energierekeningen voor huishoudens kwamen Kamerleden met verschillende fiscale plannen om de energierekening voor burgers te verlagen. Opmerkelijk was een voorstel van Heutink (Groep Markuszower) om de salderingsregeling voor zonnepanelen te herintroduceren. Dit voorstel leidde tot hoon vanuit Oosterhuis (D66). Het was immers de PVV – waarvan Heutink is afgesplitst – die zorgde dat de salderingsregeling door het kabinet-Schoof in één keer werd afgeschaft. De andere partijen voelen er weinig voor om deze afgeschafte regeling weer terug te brengen. Kröger (GL-PvdA) verzocht de minister om met opties te komen om de zonnepanelen financieel aantrekkelijk te houden.

Er was meer steun voor een plan van Grinwis (CU) om de energiebelasting alleen te verlagen voor het eerste gedeelte van het energieverbruik. Op deze manier wordt voorkomen dat er veel geld wordt uitgegeven om de huishoudens te compenseren die geen financiële ondersteuning nodig hebben. Het voorstel van Grinwis – differentiëren in de energiebelasting – is in de vorige energiecrisis geïntroduceerd en nog nooit gebruikt. Concreet zou het betekenen dat de energiebelasting voor de eerste duizend kubieke meter gas en de eerste 2900 kilowattuur elektriciteit wordt verlaagd. Dit voorstel kreeg in het commissiedebat waardering vanuit de andere oppositiepartijen, die vinden dat de energiebelasting in ieder geval omlaag moet.

Financiële dekking

De coalitiepartijen – D66, VVD en CDA – zijn in de debatten terughoudend ten aanzien van (fiscale) maatregelen om de energiekosten voor burgers en bedrijven te verlagen. In hun ogen is het nog te vroeg om deze maatregelen te implementeren en is het aan het kabinet om maatregelen uit te werken. De coalitiepartijen benadrukken de urgentie te zien én alle inhoudelijke voorstellen vanuit de oppositie te waarderen. Tegelijkertijd willen ze wel een geloofwaardige financiële dekking voor deze plannen zien. Dit is uiteindelijk het politieke pijnpunt: een (fiscale) compensatie voor de hoge energiekosten gaat direct ten koste van het budget voor de andere politieke ambities.

Afgelopen week sprak de Tweede Kamer ook in een rondetafelgesprek met kennisinstellingen en vertegenwoordigers vanuit de energiesector over betaalbare energierekeningen. De experts gaven meerdere adviezen mee. Allereerst dat verduurzaming in combinatie met publieke investeringen in energie-infrastructuur een goede bescherming biedt tegen toekomstige energiecrises. Ook gaven ze aan dat generieke steunmaatregelen vooral bij de hogere inkomens terechtkomen. In dit licht werd geadviseerd om vooral gerichte instrumenten te gebruiken. Het kabinet komt voor het einde van de maand met een pakket met mogelijke (fiscale) maatregelen om de energiekosten te verlagen.