In april legden rechters die betrokken zijn bij het bancaire tuchtrecht het werk al deels neer uit onvrede over een voorstel van de NVB om het tuchtreglement verder af te zwakken. Beide partijen waren de afgelopen tijd met elkaar in overleg om te komen tot verbetering van het bancaire tuchtrecht, maar dat heeft geen resultaat opgeleverd. De aan de stichting verbonden Tuchtcommissie en de Commissie van Beroep weigeren daarom om hun taken als tuchtrechter nog langer uit te voeren.

Het tuchtrecht is in 2015 in het leven geroepen na de bankencrisis, toen bleek dat er bij banken veel mis was en de overheid moest inspringen. Het tuchtrecht werd een wettelijke verplichting, maar de organisatie daarvan is toen aan de banken zelf overgelaten. Die keuze is volgens de STB "onverstandig" gebleken.

Volgens de stichting is het beter om het tuchtrecht onafhankelijk van de banken te organiseren, zoals dat ook in andere sectoren het geval is. Volgens de STB moeten consumenten erop kunnen rekenen dat bankmedewerkers integer handelen. De stichting roept minister Eelco Heinen van Financiën dan ook op om met een "gedegen, onafhankelijk" alternatief te komen.

De STB beoordeelt klachten wanneer de zogenoemde bankierseed is geschonden. Als de commissie oordeelt dat dit het geval is, kan er een beroepsverbod, geldboete of berisping volgen. Maar het tuchtrecht werkt volgens de stichting amper, omdat banken vrijwel alleen maar eenvoudige zaken melden aan de STB, die al tot ontslag of strafrechtelijke vervolging hebben geleid. Meldingen over medewerkers die nog bij de bank werken en meldingen over leidinggevenden komen niet of nauwelijks voor. Banken marginaliseren daarmee de werking van het tuchtrecht, terwijl ze juist zouden moeten inzien dat vertrouwen in de sector van groot belang is, aldus de STB.

Gelet op de opzegtermijn van een jaar zegt de stichting de samenwerkingsovereenkomst met de NVB op met ingang van 1 oktober 2027. Zaken die nog bij het tuchtcollege worden ingediend, worden tot die tijd afgehandeld.

Nieuw tuchtrecht

"Dat kunnen we prima zelf", antwoordt de NVB-woordvoerder op de vraag of banken wel zelf de gedragsregels voor bankiers moeten ontwikkelen. Hij benadrukt tegelijkertijd dat de toepassing van die regels, zoals onderzoek na meldingen, onafhankelijk werd gedaan door de STB.

De NVB herkent de klacht van die onderzoekers en de STB dat er vaak relatief eenvoudige vergrijpen werden aangemeld. Vernieuwing is daarom nodig, maar de banken willen dat daarbij "scherper wordt afgebakend dat het tuchtrecht ziet op individueel verwijtbaar handelen van bankmedewerkers, en niet op algemeen bankbeleid of bredere maatschappelijke discussies over de sector". Het bankbeleid wordt namelijk al gereguleerd door toezichthouders als De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten, voert de NVB aan.

De NVB is deze zomer met banken begonnen aan de ontwikkeling van een nieuw in te richten tuchtrecht. Dat gebeurt zonder de STB.

Na de ministerraad zei minister Eelco Heinen het te betreuren dat de stichting stopt. De sector komt met een nieuw initiatief en "dat vind ik heel belangrijk". De VVD-bewindsman wil dat eerst een kans geven. De bankensector had nooit zelf verantwoordelijk moeten worden gemaakt voor de organisatie van het tuchtrecht, vindt de STB. Die riep Heinen daarom op met een onafhankelijk alternatief te komen.

Bron: STB