Dat gebeurt inmiddels op grote schaal. Naast particulieren maken ook steeds vaker (propriëtaire) handelshuizen gebruik van voorspellingsmarkten. Niet zelden gebeurt dat met behulp van algoritmen die continu prijzen analyseren, arbitragemogelijkheden signaleren en automatisch posities innemen zodra zich een statistisch voordeel voordoet. Daardoor krijgt deelname aan dergelijke platforms steeds meer kenmerken van professionele handel en minder van traditioneel online gokken.

Daardoor ontstaat een interessante fiscale vraag. Wie dergelijke activiteiten beoordeelt, denkt al snel aan box 1 versus box 3 of - wanneer de activiteiten vanuit een vennootschap plaatsvinden - de vennootschapsbelasting. Maar vóór die vraag komt een andere belasting om de hoek kijken: de kansspelbelasting.

Handelen of gokken?

Platformen als Kalshi en Polymarket presenteren zichzelf als een markt waarop informatie wordt samengebracht. De koers van een contract weerspiegelt de collectieve inschatting van de kans dat een bepaalde gebeurtenis zich zal voordoen. Wie betere informatie heeft of gegevens sneller kan verwerken, kan daarvan profiteren.

Dat vertoont duidelijke overeenkomsten met financiële (derivaten)handel. Toch is de kwalificatie als financieel instrument niet vanzelfsprekend. De waarde van de positie hangt uiteindelijk af van een onzekere toekomstige gebeurtenis. De deelnemer kan die gebeurtenis in het algemeen niet beslissend beïnvloeden.

De Kansspelautoriteit heeft inmiddels een duidelijk standpunt ingenomen. Volgens haar biedt Polymarket kansspelen aan op de Nederlandse markt zonder daarvoor over de vereiste vergunning te beschikken. De toezichthouder legde daarom een last onder dwangsom op en is inmiddels tot invordering van een verbeurde dwangsom overgegaan. 

Die kwalificatie is niet alleen vanuit regulatoir perspectief van belang. Ook voor de fiscale behandeling is dat standpunt relevant. Wanneer de activiteiten als kansspel kwalificeren, zal naast de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting ook kansspelbelasting verschuldigd zijn.

Verboden betekent niet onbelast

Dat een activiteit verboden is, betekent niet dat zij buiten de belastingheffing blijft. Het belastingrecht is in beginsel amoreel. Ook opbrengsten uit verboden activiteiten kunnen belastbaar zijn.

Dat is juist bij voorspellingsmarkten interessant. Veel gebruikers zullen zichzelf niet als gokker beschouwen, maar als handelaar. Zij gedragen zich als daytraders of ontwikkelen algoritmen die grote hoeveelheden data analyseert en een statistisch voordeel probeert te behalen. Juist daardoor bestaat het risico dat de kansspelbelasting volledig buiten beeld blijft.

Dat verdient meer aandacht. In berichtgeving over illegale goksites ligt de nadruk meestal op de aanbieder. Een partij mag zonder Nederlandse vergunning geen (online) kansspelen aan Nederlandse spelers aanbieden. Artikel 1, eerste lid, onderdeel c, van de Wet op de kansspelen verbiedt echter niet alleen het aanbieden van illegale online kansspelen, maar onder omstandigheden ook de deelname daaraan. Voor degene die – vanuit Nederland –via dergelijke platforms handelt en daar substantiële opbrengsten mee behaalt, rijst daarom een interessante fiscale vraag: is er kansspelbelasting verschuldigd?

Kansspelbelasting per kalendermaand

Bij deelname aan een online kansspel zonder Nederlandse vergunning moet de deelnemer zelf aangifte doen wanneer hij in een kalendermaand meer heeft gewonnen dan ingezet. Inmiddels bedraagt het tarief van de kansspelbelasting 37,8 procent.

Juist bij voorspellingsmarkten levert dat praktische vragen op. Wat geldt als inzet? Wanneer is sprake van een gewonnen prijs? Hoe moeten openstaande posities worden behandeld? Welke betekenis komt toe aan tussentijdse aan- en verkopen? En hoe moeten transacties worden gewaardeerd wanneer het platform afrekent in cryptovaluta of stablecoins?

Bij algoritmische handel kunnen in één kalendermaand daarnaast duizenden transacties plaatsvinden. De handelsadministratie van het platform zal dan niet zonder meer aansluiten bij de fiscale grondslag voor de kansspelbelasting.

Dat een onderneming haar activiteiten aanduidt als proprietary trading, arbitrage of market making is daarbij niet doorslaggevend. Niet het gekozen label, maar de feitelijke aard van de activiteiten bepaalt uiteindelijk de fiscale beoordeling.

Een nieuwe categorie klanten

De populariteit van voorspellingsmarkten neemt zichtbaar toe. Daarmee zullen ook steeds meer belastingadviseurs (potentiële) cliënten krijgen die via dergelijke platforms handelen en daarmee systematisch rendement behalen.

Voorspellingsmarkten bevinden zich op het snijvlak van financiële markten, crypto en kansspelen. Juist daardoor bestaat het risico dat zij fiscaal uitsluitend worden benaderd als een vorm van beleggen of handelen. Dat een onderneming haar activiteiten aanduidt als proprietary trading, arbitrage of market making is daarbij niet doorslaggevend. Niet het gekozen label, maar de feitelijke aard van de activiteiten bepaalt uiteindelijk de fiscale beoordeling.

Wie een cliënt adviseert die actief is op platforms als Polymarket of Kalshi, zal vanzelfsprekend moeten nadenken over box 1, box 3 of de vennootschapsbelasting. Maar daar moet een andere vraag aan voorafgaan: kwalificeren de opbrengsten als prijzen uit kansspelen? En zo ja, wie moet daarbij als belastingplichtige en opbrengstgerechtigde worden aangemerkt.

Daarna volgen vragen over de grondslag, de maandelijkse berekening, de waardering van cryptovaluta, de administratie en eventuele samenloop met andere belastingen.

Voorspellingsmarkten combineren moderne technologie met een belasting die al sinds 1961 bestaat. Juist die combinatie maakt het onderwerp verraderlijk. De interface oogt als een handelsplatform, de gebruiker kan zich gedragen als handelaar en algoritmen kunnen binnen milliseconden transacties uitvoeren. Maar wanneer onder die technologische laag juridisch een kansspel schuilgaat, blijft ook de kansspelbelasting niet achter.