X BV is de moedermaatschappij van een FE VPB. In 2011 verzoekt X BV om E BV te voegen in de FE VPB. De inspecteur komt hieraan tegemoet. E BV neemt deel in een scheepvaart CV. X BV sluit een participatieovereenkomst met D BV, inclusief aanbiedingsrecht en waarderingsmodel voor overdracht van de aandelen E BV. Naar aanleiding van een boekenonderzoek stelt de inspecteur vast dat X BV, door de participatieovereenkomst met D BV, niet de juridische en economische eigendom van 95% of meer bezit van de aandelen in E BV. Hij legt daarom VPB-navorderingsaanslagen op. Hierbij corrigeert hij de willekeurige afschrijving en het exploitatieverlies van E BV dat bij X BV in aanmerking is genomen. X BV is het hier niet mee eens. Hof Arnhem-Leeuwarden oordeelt dat X BV niet de economische eigendom bezit van ten minste 95% van de aandelen in E BV. Er wordt dan niet voldaan aan de vereisten voor een VPB-FE met E BV, zodat deze nimmer tot stand is gekomen. Het hof overweegt daarbij dat X BV door de prijsafspraak die is gemaakt met D BV, die het scheepvaartproject heeft geïnitieerd, slechts een beperkt risico van een waardeverandering van de aandelen in E BV draagt. X BV gaat in cassatie.
Advocaat-generaal Bosman acht het oordeel van het hof onjuist. Volgens de A-G gaat het hof er ten onrechte vanuit dat de aandelen E BV zullen worden overgedragen, zodat X BV niet de volledige economische eigendom heeft. Uit de participatieovereenkomst volgt dat slechts het recht is bedongen om deze aandelen aan te bieden aan D BV, geen plicht. Beslissend is of op voorhand vaststaat of zo goed als zeker is dat van dit aanbiedingsrecht gebruik zal worden gemaakt. Is dat het geval, dan berust een deel van het economische belang bij de aandelen in E BV bij D BV en voldoet X BV niet aan het economische-eigendomsvereiste. Is dat niet het geval, dan berust de gehele economische eigendom bij X BV. De A-G adviseert om de zaak te verwijzen voor onderzoek naar het bestaan van het aanbiedingsrecht en de mate van zekerheid dat daarvan gebruik zal worden gemaakt.
Wetingang:
Wet op de vennootschapsbelasting 1969 artikel 15
Instantie: Hoge Raad (Advocaat-Generaal)
Rubriek: Vennootschapsbelasting
Editie: 23 november
Informatiesoort: VN Vandaag