Een weduwe en haar kinderen ontdekken – na het overlijden van de man (erflater) – dat in de aangiften van het echtpaar over 2018 een te hoge hypotheekrente is afgetrokken. Om dit recht te zetten, zijn herziene aangiften ingediend. Hierin staat een lagere aftrek eigen woning en zij veranderen de onderlinge toerekening daarvan. De inspecteur legt aan de erven (24/01207) en aan de echtgenote (belanghebbende) vervolgens navorderingsaanslagen op, maar de herziene toerekening wordt genegeerd. Volgens Hof Arnhem-Leeuwarden zijn de erven en de echtgenote gerechtigd om de toerekening in het kader van de navordering te wijzigen. De aanslag wordt verlaagd. De Staatssecretaris stelt in cassatie dat niet kan worden teruggekomen op de verdeling, omdat de primitieve aanslagen al onherroepelijk vaststonden.
De Hoge Raad oordeelt dat herziening van de onderlinge toerekening mogelijk is zolang de navorderingsaanslag nog niet onherroepelijk is. Volgens de Staatssecretaris zouden belastingplichtigen die niet hebben deelgenomen aan het massaalbezwaarprocedures inzake box 3 alsnog rechtsherstel kunnen verkrijgen door een gewijzigde aangifte in te dienen waarin zij bijvoorbeeld eerder niet aangegeven contant geld opnemen. Dat zou tot navordering kunnen leiden, waarna tevens de verdeling van gemeenschappelijke inkomensbestanddelen kan worden aangepast. Volgens de Hoge Raad is dit mogelijke gevolg geen aanleiding om art. 2:17 lid 4 Wet IB 2001 anders uit te leggen. Opmerking verdient dat dit gevolg zich alleen kan voordoen als de gewijzigde aangifte de conclusie rechtvaardigt dat, ook met inachtneming van het vereiste rechtsherstel in box 3, te weinig inkomstenbelasting van de belastingplichtige is geheven en daarom een bedrag van hem/haar mag worden nagevorderd. Het beroep van de Staatssecretaris is ongegrond. Wegens het overschrijden van de redelijke termijn krijgt X een immateriële schadevergoeding van € 500.
Wetingang:
Wet inkomstenbelasting 2001 artikel 2.17
Instantie: Hoge Raad
Rubriek: Inkomstenbelasting, Fiscaal bestuurs(proces)recht
Editie: 20 juli
Informatiesoort: VN Vandaag
Focus: Focus