Dat schrijven twintig in Nederland gevestigde technologiebedrijven in een gezamenlijke reactie op het wetsvoorstel Wet fiscale stimulering startups en scale-ups. De bedrijven vrezen dat digitaal talent, senior leiders en executives zich niet in Nederland willen vestigen door de belasting op papieren waardestijgingen van aandelen. In dit licht roepen deze bedrijven – waaronder Adyen, Booking.com en Picnic – het kabinet op “meteen (…) een vermogenswinstbelasting” in te voeren. Staatssecretaris Eerenberg zal nog voor de zomer aangeven hoe hij zo snel mogelijk een volledige vermogenswinstbelasting zal realiseren.

Het nieuwe box 3-stelsel, waarbij het daadwerkelijk behaalde rendement belast wordt, blijft voor politieke hoofdpijn zorgen. Een meerderheid in de Tweede Kamer vond, net als de techbedrijven, dat de papieren waardestijgingen van beleggingen niet belast zouden moeten worden. Omdat het vertragen van het huidige voorstel tot miljarden aan budgettaire derving leidt, werd het voorstel – met enige buikpijn – aangenomen. Op dit moment bekijkt het Ministerie van Financiën twee opties om het voorstel – dat momenteel in de Eerste Kamer ligt – rechtvaardiger te maken: de introductie van een achterwaartse verliesverrekening én een uitzondering voor aandelen in startups en scale-ups.

Startups en scale-ups

Aandelen in startups en scale-ups worden in het nieuwe box 3-stelsel uitgezonderd van de vermogensaanwasbelasting. Afgelopen maand vond er een internetconsultatie plaats over het wetsvoorstel dat de reikwijdte van deze uitzondering bepaalt: de ‘Wet fiscale stimulering startups en scale-ups’. Een startup of een scale-up is op basis van deze definitie: een onderneming gericht op “snelle groei door middel van een schaalbaar en herhaalbaar verdienmodel dat zijn oorsprong vindt in innovatie”; waarvan geen aandelen of winstbewijzen op een gereguleerde markt worden verhandeld; en waarvan niet meer dan 25% in handen is van een bedrijf waarvan de aandelen of winstbewijzen wel verhandeld worden.

In de reacties van experts, ondernemers en belangenbehartigers op dit wetsvoorstel vallen een aantal punten op. Allereerst wordt benadrukt dat de huidige afbakening van startups en scale-ups niet aansluit op de economische realiteit en zal leiden tot een complexe en deels handmatige toetsing. Ook wordt aangegeven dat een uitzondering voor alleen startups en scale-ups leidt tot een ongelijke behandeling en veel complexe afbakeningsvraagstukken. In dit licht verzoeken de meeste reacties het kabinet om een bredere aanpassing van het nieuwe box 3-stelsel, zodat voor alle vermogensbestanddelen alleen het daadwerkelijk gerealiseerde rendement – op basis van een vermogenswinstbelasting – wordt belast.

Vermogenswinstbelasting

Het is de vraag in hoeverre het kabinet bereid is om de Wet werkelijk rendement box 3 alsnog aan te passen. Afgelopen week heeft staatssecretaris Eerenberg antwoord gegeven op de schriftelijke vragen vanuit de Eerste Kamer over dit wetsvoorstel. Dat er 106 pagina’s nodig waren om al deze vragen te beantwoorden, laat zien dat er nog veel vraagtekens bij het wetsvoorstel worden geplaatst. Tegelijkertijd neemt de maatschappelijke weerstand tegen het belasten van de papieren winsten op aandelen steeds meer toe. De signalen vanuit in Nederland gevestigde techbedrijven dat (buitenlands) talent dreigt te vertrekken, biedt daarbij nieuwe argumentatie.

Het kabinet zit voorlopig klem op het box 3-dossier. De Wet werkelijk rendement box 3 aanpassen of anderszins vertragen resulteert in miljarden euro’s budgettaire derving. Het ligt politiek lastig om hiervoor financiële dekking te vinden terwijl er op de zorg en sociale zekerheid wordt bezuinigd. In dit licht lijkt de staatssecretaris de zorgen vanuit het bedrijfsleven naast zich neer te leggen. Het is echter niet uit te sluiten dat de toenemende maatschappelijke en politieke druk zal leiden tot een aanpassing van de definitieve wet. Een andere mogelijke oplossing ligt in een snelle transitie naar een volledige vermogenswinstbelasting. De staatssecretaris ontvouwt zijn plannen daarvoor nog voor de zomer.